Dikkat "Z80" Çıkabilir; Zilog'un Bebeği

Efsane Z80: 8 Bitlik Bir Kahramanın Hikayesi

Zaman yolculuğuna hazır mısınız? 1976 yılının Temmuz ayında, Zilog adında genç bir firma, bilgisayar dünyasına küçük ama güçlü bir kahraman sundu: Z80.
8 bitlik bu mikroişlemci, o dönem gömülü sistemlerde, askeri donanımlarda ve kişisel bilgisayarlarda sessiz ama derin izler bıraktı.

Bir Devri Başlatan Güç: Z80

Z80, sadece 4,77 MHz hızında çalışan bir işlemciydi.
Bugünün “çok çekirdekli” ve “gigahertz savaşları”yla dolu dünyasında bu rakam kulağa komik gelebilir.
Ama o dönemde bu hız, bir teknolojik devrimdi!

💬 “4,77 MHz mi? Benim buzdolabı bile ondan hızlı!” diye düşünebilirsiniz ama o yıllarda Z80, bilim kurgu gibiydi.

Z80’in Kankası: MOS 6502

1970’lerin sonundan 1980’lerin ortalarına kadar, Z80 ile MOS 6502 adeta ayrılmaz bir ikiliydi.
Tıpkı Batman ve Robin gibi, 8-bit dünyasını birlikte fethettiler.
Ev bilgisayarlarından oyun konsollarına kadar hemen her yerde bu iki kahramanın izini bulmak mümkündü.

💡 Biliyor muydun?
Z80’in geliştirilmesinde yer alan mühendislerin bir kısmı, daha önce Intel 8080 projesinde çalışmıştı!
Yani Z80 aslında 8080’in “akıllı kuzeni” sayılır.
Üstelik 8080’in komut setine fazladan komutlar eklenmiş, bu da onu biraz daha esnek hale getirmişti.

Türkiye’de Z80 ile Büyüyen Nesil

1980’lerde Türkiye’de meslek liselerinde ve üniversitelerde bilgisayar ya da elektronik eğitimi alan birçok kişi, Z80 ile haşır neşir olmuştur.
Birçok teknik kitap ve ders projesi onun etrafında şekillenmişti.
Ancak ne yazık ki bugün internette Türkçe kaynaklar oldukça sınırlı.
O yılların ustaları hâlâ “Z80 ile ilk LED’imizi yakmıştık!” anılarını anlatır.

Oyun Dünyasının Sessiz Kahramanı

Z80 yalnızca laboratuvarlarda kalmadı; oyun dünyasında da ciddi izler bıraktı!
Game Boy, Game Boy Color, Sinclair Spectrum ve Casio PV-1000 gibi efsanevi cihazların kalbinde o vardı.
Hatta klonları Sega SG-1000 ve Sega Master System gibi konsollarda da çalıştı.

💡 Biliyor muydun?
Z80, 40 yaşını çoktan geçti ama hâlâ hayatta!
Bugün kullandığınız hesap makinelerinde, bazı MP3 çalarlarda veya küçük gömülü sistemlerde onun türevleriyle karşılaşabilirsiniz.
Yani Z80, bir bakıma hâlâ bizimle yaşıyor. 👾

Z80 ile Karşılaşmak…

Eğer bir gün eski bir elektronik cihazın içinde Z80 ya da türevini görürseniz, ona bir selam verin.
Çünkü o, bilgisayar tarihinin en önemli kilometre taşlarından biri.
Ve onu tanıyanların gözleri, muhtemelen o anda biraz buğulanacaktır…