💾 64 Kilobayta Sığan Bir Efsane
✨ “Press Play on Tape” sesiyle büyüyenler, bu yazı sizin için!
O mavi ekran, o disket gıcırtısı, o joystick’in tıklaması…
Commodore 64 sadece bir bilgisayar değildi — bir çağın sembolüydü.
🚀 1982: Bir Efsane Doğuyor
Yıl 1982.
Michael Jackson “Thriller” ile listeleri sallıyor, çocuklar Atari oynuyor, sinemalarda “Tron” ışık saçıyor.
Tam o sırada, Commodore Business Machines sahneye çıktı ve dedi ki:
“Herkesin evinde bir bilgisayar olmalı!”
Ve işte böyle doğdu Commodore 64 — kısa adıyla C64.
595 dolarlık çıkış fiyatıyla piyasaya girdi, birkaç yıl içinde 200 dolara düştü ve...
🎉 tüm zamanların en çok satan kişisel bilgisayarı oldu: 17 milyon adet!
💡 Biliyor muydun?
Commodore 64’ün adı, sahip olduğu 64 KB RAM’den geliyor.
Bugünün telefonlarında RAM miktarı bir milyon kat fazla! Ama o 64 KB, bir dönemi fethetti.
🎶 Tekno Dinazorların Atölyesi
1981’de MOS Technology laboratuvarlarında hummalı bir çalışma vardı.
Yeni bir video ve ses çipi geliştiriliyordu: VIC-II (görüntü) ve SID (ses).
SID çipi o kadar efsanevi oldu ki, müzikle uğraşan mühendis Bob Yannes hâlâ bir efsane olarak anılıyor.
Yannes, “diğer bilgisayar ses çipleri müzikten anlamayanlar tarafından yapılmış!” diyecek kadar iddialıydı.
Haksız da sayılmaz; çünkü SID’in çıkardığı ses, dijital bir Mozart gibiydi.
Commodore’un efsane CEO’su Jack Tramiel, o dönemde ekibine “Yeni makinemiz 64 KB RAM’e sahip olacak!” dediğinde, mühendislerin gözleri büyümüştü.
Ama Tramiel’in öngörüsü doğru çıktı. RAM ucuzladı, C64 CES fuarına yetişti ve dünya sahnesine çıktı.
💡 Biliyor muydun?
C64, o zamanlar 595 dolara satılıyordu ama üretim maliyeti sadece 135 dolardı!
Bu da Commodore’a rakiplerine göre dev bir fiyat avantajı sağladı.
🧨 80’lerin Bilgisayar Savaşları
IBM, Apple, Atari, Sinclair…
Hepsi “ev bilgisayarı devrimi”nin bir parçasıydı, ama hiçbiri C64 kadar parlak değildi.
💥 IBM PC ve Apple II daha pahalıydı.
💥 Atari 800 benzerdi ama üretimi zordu.
💥 Sinclair Spectrum ucuzdu ama sesi ve rengi zayıftı.
C64 ise:
* Televizyona direkt bağlanabiliyordu (monitör gerekmezdi),
* 16 renkli grafik sunuyordu,
* SID çipiyle üç kanallı müzik çalabiliyordu.
Yani hem oyun konsolu, hem de bilgisayardı!
💡 Biliyor muydun?
C64’ün televizyona bağlanabilmesi, o dönem için inanılmaz bir yenilikti.
Bugün “plug & play” dediğimiz kavramın öncüsüdür!
🎨 Kodla Sanat: Demoscene’in Doğuşu
Bazı genç “hacker”lar C64 oyunlarını kırıp (crackleyip) kendi logolarını eklemeye başladılar.
Bir süre sonra “neden kendi şovlarımızı yapmıyoruz?” dediler…
Ve ortaya Demoscene çıktı!
Kısacık animasyonlar, dans eden pikseller, SID müzikleriyle yapılan gösteriler…
Kod satırlarıyla sanat yaratıldı.
Bugün hâlâ Fairlight, Crest, TRSI gibi gruplar C64 üzerinde demo yapıyor.
Türkiye’de de Bronx ve Clique grupları bu kültürü yaşattı.
🎧 C64, sadece oyun oynatmadı — bir yaratıcılık okulu kurdu.
💡 Biliyor muydun?
SID ses çipi öylesine ünlüydü ki, 1999’da İsveçli Elektron firması onu gerçek bir müzik aletine dönüştürdü:
🎹 SidStation!
🧳 C64’ün Renkli Ailesi
Commodore, C64’ün başarısına doyamadı:
* 1984 – SX-64: 5 inçlik ekranı olan ilk taşınabilir renkli bilgisayar.
* 1986 – C64C: Aynı güç, ama şık bir yeni kasa.
* 1990 – C64GS: Oyun konsolu gibi tasarlandı ama fazla tutulmadı.
* 1991 – Commodore 65: 256 renk gösterebilen süper model — ama hiç piyasaya çıkamadı.
💡 Biliyor muydun?
C64, o kadar uzun ömürlüydü ki; Commodore birkaç kez “artık üretimi durduralım” dedi…
Ama talepler o kadar yüksekti ki, durduramadılar!
💾 Teknik Dehası (Kısaca)
🧠 İşlemci: MOS 6510 — sadece 1 MHz ama efsane stabilite!
🎨 Grafik: VIC-II çipi, 16 renk, 8 sprite.
🎧 Ses: SID çipi — 3 kanal, 8 oktav, 4 dalga formu.
💡 Bellek: 64 KB RAM.
🔌 Bağlantılar: Joystick, kaset, disket, yazıcı, TV… her şey bağlanabiliyordu.
🕰️ Miras: “READY.”
C64, tarihte iz bıraktı.
Bugün hâlâ emülatörlerle yaşıyor, hatta orijinal donanımı hâlâ üreten hayranlar var.
Müzisyenler SID çipini şarkılarda kullanıyor.
💬 O mavi ekran, bir kuşak için “ilk kod satırı”ydı.
Birçok yazılımcı ve oyun geliştirici, Commodore 64’te başladı.
“64 kilobayta bir evren sığdı.”
Ve belki de bu yüzden Commodore 64 hâlâ yaşıyor —
çünkü o sadece bir makine değil, bir hatıra kaseti. 💙
🧠 Bonus: C64’ün Ruhunu Yaşatmak İsteyenlere
* 🎵 SIDplay ile orijinal SID müziklerini dinleyebilirsin.
* 🧑💻 TheC64 Mini adlı modern versiyon, HDMI ile televizyona bağlanıyor!
🔹 READY.
Cursor yanıp sönüyor…
Yeni bir maceraya hazır mısın?
.png)
0 Yorumlar